Emocje i uczucia rodziców po wybuchu wojny

Dorosłość kojarzy nam się z wieloma cechami wśród których pojawiają się choćby odpowiedzialność, zdrowy rozsądek, umiejętność adekwatnego reagowania i rozwiązywania problemów. Czasami słyszy się głosy, że dorosły człowiek musi zawsze być stabilny emocjonalnie i nie pozwalać sobie na chwile słabości, szczególnie przy dzieciach.

Jednakże także dorosły jest tylko (i aż!) człowiekiem, a nierzadko zakładanie masek i odgrywanie swej roli nie wychodzi całej rodzinie na dobre. Prawo do emocji mamy wszyscy, niezależnie od wieku, szczególnie w sytuacjach trudnych i stresujących, a trwająca jedenasty miesiąc wojna w Ukrainie niewątpliwie taka właśnie jest.

Emocje na dłoni

Sytuacja za wschodnią granicą jest czasem wielkiej próby nie tylko naszego człowieczeństwa i wspólnoty z innym narodem, ale też czasem wielkich emocji i targających nami uczuć, z którymi nie zawsze umiemy sobie tak łatwo i szybko poradzić jako ludzie dorośli. Tak samo jak nasze dzieci odczuwamy lęk, niepokój o to, co przyniesie wojna i jak potoczą się jej losy. Angażujemy się w pomoc, co wymaga też sporych zasobów emocjonalnych.

A może jesteśmy dorosłym, który uciekał z dziećmi przed wojną i teraz ma na barkach cały arsenał myśli i odczuć, które każdego dnia coraz mocniej odciskają swoje piętno. Uciekające z Ukrainy rodziny starają się być oparciem dla swoich dzieci, które znalazły się w nowej i nieznanej im rzeczywistości. To na tych dorosłych spoczywa zapewnienie dzieciom względnego spokoju, wsparcia i na tyle beztroskiego dzieciństwa, na ile jest ono możliwe w tej sytuacji. Owszem, dorosły posiada więcej zasobów i umiejętności radzenia sobie z trudnymi sytuacjami aniżeli dziecko, jednak nie oznacza to, że matka uciekająca przed wojną tak świetnie radzi sobie z myślą, że gdzieś tam w okopach jest jej mąż walczący za swój kraj.

Pamiętam rozmowę z jedną z mam, która opowiadała mi jak uciekała z córką i jak teraz codziennie rano dzwoni do walczącego męża i sprawdza czy żyje, czy wszystko u niego w porządku. Czy po roku można przyzwyczaić się do takiego funkcjonowania? Teoretycznie tak, bo zaczynamy działać mechanicznie, jednakże prędzej czy później to wszystko wypłynie i będzie musiało znaleźć ujście.

Rodzina to system, w którym liczy się dobro każdego. Dlatego dajmy sobie jako ludzie dorośli prawo do naszych emocji, rozmawiajmy o tym z dziećmi, jednakże bez zarzucania ich swoimi lękami, obawami i wplątując je w stresujące sytuacje, jak choćby stanie w długiej kolejce do bankomatu czy w sklepie w panice, że zaraz wszystkiego zabraknie i musimy zrobić zapasy. Niedowierzanie, zaprzeczanie, zasmucenie, obawa, bezsilność, szok i zagubienie w tej sytuacji są zupełnie naturalne i mamy do nich pełne prawo. Ważne jednak, aby nie przejęły one kontroli nad całym naszym życiem i codziennym funkcjonowaniem. Nieustanne rozmyślanie o tym, co może się wydarzyć, jest wykańczające nie tylko dla nas, ale i dla naszych dzieci, które przejmują od nas stany emocjonalne, a przede wszystkim bacznie nas obserwują i naśladują.

Mam dość

Codziennie oglądamy obrazy wojny i w tej sytuacji możemy być już tą sytuacją zmęczeni. Jakkolwiek by to nie zabrzmiało, do tego też mamy prawo. I nie ma to nic wspólnego z obojętnością i brakiem empatii wobec ofiar wojny. Czasami potrzebujemy po prostu odpoczynku od codziennych złych wiadomości, zwłaszcza, że życie dostarcza nam ich niemało. Jeżeli czujesz, że kolejna informacja płynąca z programu informacyjnego to już będzie za wiele, odpuść. Masz prawo odpocząć, pozbierać myśli i skupić się na chwilę na swoim dobrostanie i nie ma to nic wspólnego z egoizmem.

Od wielu miesięcy mierzymy się z ogromem ludzkiego cierpienia i nie pozostaje to bez wpływu na naszą kondycję psychiczną, szczególnie, jeśli mamy bezpośredni kontakt z uchodźcami. Dlatego bez zadbania o swoją odporność szybko wyczerpiemy baterie bez których nie będziemy oparciem ani dla siebie, ani dla naszych dzieci, ani dla tych, którzy są obok nas i potrzebują nie tylko wsparcia materialnego, ale też emocjonalnego. Dlatego dbając o siebie, dbamy też o innych. Chyba warto, prawda?

TEKST DOSTĘPNY TAKŻE W JĘZYKU UKRAIŃSKIM

Zdjęcie: AK

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.