Obywatelskie, oddolne polskie inicjatywy pomocowe dla Ukrainy

Uchodźcy wojenni z Ukrainy, którzy masowo przekroczyli polsko-ukraińską granicę mogli liczyć na pomoc swoich zachodnich sąsiadów. W akcje pomocy włączyli się pojedynczy obywatele, organizacje społeczne, wspólnoty parafialne, samorządy i władze państwowe. Jej skala zadziwiał nas wszystkich.

Rodziny przyjmują uchodżców

Po pierwsze ważna była pomoc humanitarna. Zimą konieczna była ciepła odzież, jedzenie, ciepłe napoje, środki medyczne i dach nad głową. Pierwszą tego rodzaju pomoc otrzymywali uchodźcy już na granicy. Natępnie ważny był ich transport w głąb kraju, do krewnych i znajomych ukraińskich mieszkających już w Polsce, lub do miejc - miast, miasteczek i wsi - gdzie przygotowano dla nich dach nad głową. Ta akcja pomocowa była bardzo szybka i szeroko zakrojona. Reakcja polskiego społeczeńtwa była spontaniczna, a prywatne osoby przyjęły wiele ukraińskich rodzin. Wśród uchodźców najwięcej było kobiet i dzieci. Ich grupa przyjechała m.in. do podpoznańskiego Lusówka w gmninie Tarnowo Podgórne w powiecie poznańskim.

Proboszcz parafii św. Rity z podpoznańskiego Lusówka (woj. wielkopolskie) ksiądz Adam Przewoźny przyjął pod swój dach dwie rodziny uciekinierów z ogarniętego wojną terenu Ukrainy - wśród nich była dwójka dzieci w wieku 3 i 6 lat. Kolejne rodziny zostały przyjęte przez mieszkańców parafii w ich prywatnych domach. Takich rodzin było co najmniej kilkanaście. Prywatne osoby ogłaszały się w mediach społecznościowych, że dysponują miejscami dla uchodźców w swoich domach.

Na terenie parafii zorganizowno spotkanie integracyjne uchodźców, którzy znaleźli schronienie w pomieszczeniach parafii i w okolicznych rodzinach mieszkających w Lusówku, Lusowie, Pokrzywnicy i Sierosławiu.

Na spotkaniu mamy miały okazje się poznać, a dzieci wspólnie pobawić. Do tego rodziny otrzymały informacje o swoich prawach i zestaw wiadomości jakie sprawy oraz gdzie mogą załatwić. Dużo pytań dotyczyło możliwości zapisania dzieci do przedszkola oraz szkoły. Podczas spotkania zostało to omówione i wyjaśnione. W najbliższych placówkach brakowało już miejsc, za to w pobliskim Baranowie zorganizowana została przedszkolna grupa dzieci ukraińskich.

W miarę upływu dni sytuacja uchodźców była coraz bardziej unormowana, gminy uruchamiały centra pomocy, w których dostępna była żywoność, napoje, odzież, środki medyczne i inne najpotrzebniejsze rzeczy - wielu Ukraińców bowiem opuściło swoją ojczyznę w pośpiechu i panice zabierając zaledwie te najpotrzepniejsze rzeczy.

Pomoc dla matek i dzieci na granicy

Innym rodzajem pomocy były akcje instytucji pozarządowych. Jedną z nich zorganizowała fundacja „Mama z mamą" z gminy Tarnowo Podgórne. Lokalna społeczność została zaangażowana do przygotowania paczek z najpotrzebniejszymi przedmiotami i żywnością dla matek i dzieci czekających w długich kolejkach na granicy.

Przygotowanie całej pomocy wymagało sporego wysiłku finansowego i organizacyjnego. Pomysłodawcy akcji wymyślili przygotowanie tzw. worków pomocy - tzn. zestawu najpotrzebiniejszych rzeczy niezbędnych czekającym w kolejkach na granicy mamom i dzieciom. Sama akcja szycia worków też była ewenementem na skalę kraju. Produkty dostarczyły różne firmy, łącznie ze specjalnymi opaskami na rękę, które miały zapobiec gubieniu się dzieci w granicznym zamieszaniu. Do takich sytuacji dochodziło bardzo często. Pomoc finansową zapewnili mieszkańcy gminy oraz zaprzyjaźnieni Polacy z Wielkiej Brytanii.

Do przygotowania worków z pomocą zostali zaangażowani wolontariusze - uczniowie okolicznych szkół. To oni - pod okiem organizatorów - pakowali produkty do uszytych worków. Następnie przy pomocy transportów Caritas worki trafiały na granicę oraz w głąb Ukrainy.

Takie akcje budowały wzajemne relacje Polaków i Ukraińców, ale także przyczyniały się do integracji lokalnych społeczności.

Zdjęcie: Pixabay.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.