Polacy od czterech miesięcy pomagają Ukraińcom - dziś Światowy Dzień Uchodźcy

20 czerwca na całym świecie obchodzony jest Dzień Uchodźcy. W Polsce to zdecydowanie czas nie na świętowanie, ale na niesienie praktycznej pomocy uchodźcom z Ukrainy, którzy od 24 lutego - po agresji Rosji - przybyli do naszego kraju i znaleźli tu schronienie i opiekę.

Święto odwagi i siły

Światowy Dzień Uchodźcy to coroczne święto obchodzone 20 czerwca, a ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych w 2000 r. Ma na celu upamiętnianie odwagi i siły uchodźców na całym świecie. Warto dodać, że odwaga i siła potrzebna jest też osobom, które decydują się pomóc uchodźcom. Bez tego zrozumienia i działania nie byłby możliwy ratunek dla uciekających.

Prawie 4 mln Ukraińców – głównie kobiet i dzieci - uciekających przed wojną zostało przyjętych przez polskie rodziny i organizacje.

Najwięcej uchodźców w większych miastach

Z danych Unii Metropolii Polskich wynika, że najwięcej ukraińskich uchodźców zamieszkało w Warszawie, Katowicach, Wrocławiu, Gdańsku i Rzeszowie.

Obecnie w Warszawie mieszka ich około 200 tysięcy. Jeszcze w kwietniu było ich o 100 tysięcy więcej. W powiecie radomskim mieszka obecnie około 1800 ukraińskich uchodźców, czyli o około czterystu mniej niż w szczytowym okresie napływu obywateli Ukrainy do Polski.

- Coraz więcej osób wraca na Ukrainę. Uchodźcy, którzy zostają to najczęściej kobiety, które mają w Polsce bliskie koleżanki albo rodzinę i często mają dzieci. Uchodźcy tworzą sieci - tłumaczy demograf z Polskiej Akademii Nauk profesor Irena Kotowska.

Dzieci potrzebują pokoju, spokoju i warunków do nauki

W samej Warszawie mieszka obecnie około 60 tysięcy dzieci ukraińskich uchodźców. Do przedszkoli lub szkoły chodzi ok. jedna trzecia trzeci z nich. Część kontynuuje naukę w swoich ukraińskich szkołach, ale zdalnie. Szkoły i przedszkola uruchomiły specjalne zajęcia językowe i adaptacyjne, część dzieci trafiła do klas z polskimi uczniami, co umożliwiły przygotowane przez ministerstwo edukacji i nauki przepisy.

Ponad milion obywateli Ukrainy z polskim numerem PESEL

Ponad 1,2 mln osób spośród uchodźców z Ukrainy otrzymało polski numer PESEL, który często otwiera drogę do zdobycia zatrudnienia. Na Mazowszu pracuje obecnie 50 tysięcy ukraińskich uchodźców. Najwięcej z nich znalazło zatrudnienie w restauracjach, hotelach i jako nauczyciele języków. Aktualne oferty pracy oferują zajęcie przy zbiorze owoców i pracę jako kierowcy autobusów. Obywatele Ukrainy na mocy decyzji rządowych zostali objęci opieką zdrowotną oraz otrzymali świadczenia socjalne, podobne do tych, które otrzymują obywatele Polski.

Poprzez tą niezwykłą sytuację wielu z nas po raz pierwszy miało okazję zetknąć się z uchodźcami oraz nieść im pomoc.

- Myśląc "uchodźca" mamy przed oczami pewne wyobrażenia, które nie muszą być zgodne z prawdą, upraszczamy sobie tę osobę, gubimy jej obraz jako jednostki. Pod tym względem ostatnie miesiące, kryzys na granicy z Białorusią i wojna w Ukrainie były dla nas ważną lekcją. Bo wielu z nas po raz pierwszy miało okazję zweryfikować swoją wiedzę na temat uchodźstwa, a nawet samemu zaangażować się w pomoc - powiedziała Małgorzata Olasińska-Chart z Polskiej Misji Medycznej.

Miejsca dla uchodźców w Polsce

Największa rzesza uchodźców z Ukrainy trafiła do większych miast Polski. W związku z taką sytuacją apelowano o poszukiwanie schronienia także w mniejszych miejscowościach, co częściowo odniosło skutek. Mniejsze miasta i gminy z powodzeniem goszczą uchodźców z Ukrainy, zapewniając im dach na głową, opiekę, pomagając w zdobyciu pracy.

Obecność uchodźców może też korzystnie wpłynąć na rozwój tych miejscowości, które od kilku dekad się wyludniają. Szkoły czy dawne zakłady pracy stoją tam puste. Te miejsca potrzebują uchodźców - oceniają specjaliści z Instytutu Rozwoju Miast i Regionów w opublikowanym właśnie raporcie „Kwestia mieszkaniowa a kryzys uchodźczy. Wspólne wyzwania i rozwiązania dla równoważenia sektora mieszkalnictwa w Polsce". Jednym z proponowanych przez nich rozwiązań mogą być tzw. osiedla modułowe budowane w średniej wielkości miastach, a przeznaczane dla uchodźców.

Proces ich realizacji jest krótki, a same moduły można poddawać recyklingowi i łatwo przekształcać do konkretnych potrzeb - przekonują eksperci Instytutu Rozwoju Miast i Regionów.

Emigranci korzyścią dla gospodarki

Wiele średniej wielkości miast (20-100 tys. mieszkańców) posiada infrastrukturę usługowo-dydaktyczno-rekreacyjną, ale z powodu wyludnienia nie ma kto z niej korzystać. Generuje to dla samorządów dodatkowe koszty utrzymania takich miejsc. Dysponują one rezerwą zasobów mieszkaniowych oraz dobrze rozwiniętą infrastrukturą społeczną, dostępem do edukacji, a także tzw. ukrytym potencjałem ekonomicznym. Wykazują więc tzw. chłonności demograficzną, która można wykorzystać w planowaniu rozmieszczenia uchodźców, którzy chcą na dłużej pozostać w Polsce – twierdzą eksperci z Instytutu Rozwoju Miast i Regionów.

Specjaliści od rynku pracy i ekonomii podnoszą korzystne zjawiska dla polskiej gospodarki w związku z napływem emigrantów. W Polsce w wielu branżach brakuje pracowników, a lukę mogą wypełnić m.in. uchodźcy z Ukrainy.

Legły w gruzach nieprzychylne opinie na temat Polaków

Warto przy okazji zauważyć, że pomoc okazywana przez Polaków uchodźcom z Ukrainy była i jest ogromna, dyktowana potrzebą serca i dobrze zorganizowana. Obejmuje zarówno obywateli Ukrainy, którzy znaleźli się w naszym kraju, jak i zagrożoną skutkami wojny ludność, która cały czas pozostaje w swojej ojczyźnie.

Legło też w gruzach wiele mitów, rozpowszechnianych w kraju i za granicą na temat rzekomej ksenofobii, rasizmu, praktyk dyskryminacyjnych, nietolerancji i źle pojmowanego nacjonalizmu Polaków.

Przypomnijmy, że polsko-ukraińska historia, obok wspaniałych, wspólnych kart w dziejach, ma też bardzo trudne momenty - by wspomnieć tylko rzeź Wołyńską z okresu II wojny światowej i współczesne nieporozumienia wokół powrotu do pełnej świetności zdewastowanego w czasach sowieckich Cmentarza Obrońców Lwowa (zwanego też Cmentarzem Orląt Lwowskich).

Trudno dziś odnaleźć na świecie podobny akt humanitarnej, spontanicznej, społecznej i państwowej pomocy jednego narodu w stosunku do drugiego na tak wielką skalę.

Oprac.: wit
Źródło: rmf24.pl, pl.wikipedia.org,
Zdjęcia: Pixabay.com, Pexels.com, Jakub Isański, Jadwiga Isańska

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.