Uchodźcy z Ukrainy bardziej samodzielni – pomoc dla goszczących ich polskich rodzin nie kończy się automatycznie 1 lipca

Z dniem 1 lipca br. kończy się rządowy program wsparcia dla tych polskich rodzin, które goszczą pod swoim dachem uchodźców z Ukrainy. Oznacza to, że rekompensaty nie otrzymają osoby, które udzielą schronienia uchodźcom, którzy po raz pierwszy przekroczą legalnie granicę z Polską po 1 lipca br.

Poza tym świadczenie skończy się tym, którzy goszczą pod swoim dachem uchodźców z Ukrainy od końca lutego.

Jednak osobie, która zaopiekowała się uciekinierem, który przekroczył granicę Polski np. pod koniec kwietnia świadczenie będzie przysługiwało łącznie przez 120 dni – informuje Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Rekompensata dodatkowych kosztów

Świadczenie w wysokości 40 zł na dobę na wyżywienie i zapewnienie noclegu każdemu uchodźcy z Ukrainy, przyjęte początkowo na okres 60 dni, zostało później przedłużone na koleje 60 dni – i tym samym obowiązuje łącznie przez okres 120 dni – od dnia przyjęcia uchodźców. Ma ono na celu częściowe zrekompensowanie osobom, które przyjęły ukraińskich uchodźców pod swój dach, związanych z tym dodatkowych kosztów.

Rozporządzenie Rady Ministrów z 24 czerwca 2022 r. przewiduje, że świadczenie może zostać wydłużone w wyjątkowych przypadkach, ale tylko za zgodą wojewody.

MSWiA potwierdza, że wypłata uprawnionym podmiotom świadczenia pieniężnego za zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy nie kończy się wraz z upływem 30 czerwca 2022 r.

Przypomina, że zgodnie z art. 13 ust. 1 tzw. specustawy pomocowej termin uprawniający o wnioskowanie o świadczenie 40 zł, liczony jest od dnia przybycia obywatela Ukrainy na terytorium Polski, jednak nie dłużej niż za okres 120 dni.

Dodatkowo okres wypłaty świadczenia może być przedłużony w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Na rekompensatę nie będą więc mogli liczyć ci, którzy udzielą schronienia tym uchodźcom, którzy po raz pierwszy przekroczą legalnie granicę z Polską po 1 lipca bieżącego roku.

Uchodźcy z Ukrainy nadal mogą liczyć na polskie świadczenia

Od początku wojny do Polski przybyło już 4,408 mln osób uciekających przed wojną w Ukrainie (dane Straży Granicznej na dzień 29 czerwca 2022 r.). Część z nich udaje się dalej do innych krajów UE.

Uciekinierom wojennym z Ukrainy, którzy znaleźli schronienie w Polsce, nadal przysługują świadczenia socjalne podobne do tych, z których korzystają obywatele polscy, na podstawie specjalnej ustawy z dn. 12 marca 2022 r. Należą do nich:

- świadczenie wychowawcze - 500 zł na każde dziecko (wypłacane co miesiąc w ramach realizacji programu „Rodzina 500+");
- świadczenie w ramach programu „Dobry start" – 300 zł (wypłacane raz w roku);
- świadczenia z Rodzinnego Kapitału Opiekuńczego (RKO) - 500 zł miesięcznie przez okres 2 lat, lub 1000 zł co miesiąc przez 12 miesięcy – w sumie 12 tys. zł;
- dopłaty za pobyt dziecka w żłobku, klubie dziecięcym lub u dziennego opiekuna, w tym tzw. „dofinansowanie żłobkowe" – maksymalnie do 400 zł miesięcznie (nie przysługuje w przypadku wypłat z Rodzinnego Kapitału Opiekuńczego);
- jednorazowe wsparcie finansowe – w wysokości 300 zł na osobę.

Świadczenia te mogą otrzymać uprawnieni obywatele Ukrainy, którzy uzyskali numer PESEL i spełniają określone kryteria dodatkowe.

Większość Ukraińców utrzymuje się z własnych środków

Sondaż ARC Rynek Opinia wykazał, że 71 proc. uchodźców z Ukrainy w Polsce utrzymuje się z własnych środków. Jak pokazały badania Ukraińców w Polsce przeprowadzone przez prof. Piotra Długosza z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, większość z nich to osoby wykształcone, w miarę samodzielne i zamożne. Te same badanie ujawniły, że Z badań prof. Długosza wynika, że 17 proc. uchodźców z Ukrainy przebywa u polskich rodzin.

Większość z przebywających w Polsce uchodźców z Ukrainy chce pracować i tą pracę wykonuje, o ile pozwalają im na to warunki rodzinne i zdrowotne.

Pracują w Polsce oraz zdalnie na Ukrainie

Jak pokazują najnowsze dane Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej legalne zatrudnienie znalazło 260 tys. obywateli Ukrainy. W zdecydowanej większości są to młode kobiety z dziećmi. Ich aktywizacja zawodowa w Polsce odbywa się przy pomocy samorządów i udziale państwa (m.in. na podstawie uproszczonych przepisów dotyczących zatrudnienia obywateli Ukrainy, które weszły w życie w połowie marca br.). Jak jednak wskazuje raport fundacji WiseEuropa, jesienią może nastąpić nasycenie rynku pracy i zapełnienie zapotrzebowania na „prostsze prace", jak sprzątanie czy obsługa biurowa.

Wielu z Ukraińców, którzy schronili się przed wojną w Polsce, pracuje zdalnie w swoich firmach i urzędach w Ukrainie, część jest na urlopach płatnych – dlatego ta grupa nie podejmie pracy w Polsce.

Powroty do ojczyzny

Część z nich, w związku z pewnym ustabilizowaniem się sytuacji wojennej na Ukrainie, wraca do ojczyzny. Na polskich przejściach granicznych z Ukraina tworzą się nawet wielokilometrowe kolejki.

Jak wskazuje prof. P. Długosz, ostatnie duże badanie robione przez Ukraińców wśród uchodźców przebywających w całej Europie wykazało, że ok. 90 proc. chce wrócić do Ukrainy.

Jeden z ukraińskich socjologów uważa, że wielu Ukraińców wróci do siebie, kiedy skończy się pomoc finansowa w państwach, które ich przyjęły. Wskazuje przy tym, że uchodźcy to młoda i dynamiczna grupa o wysokim kapitale ludzkim i jeśli nie wróci, to trudno będzie Ukraińcom odbudować kraj po wojnie i stworzyć silne, nowoczesne państwo.

ZUS przypomina o zgłaszaniu powrotów

Jednocześnie ZUS przypomina, że obywatele Ukrainy, którym ZUS wypłaci pieniądze z programów „Rodzina 500+", Rodzinnego Kapitału Opiekuńczego i „dofinansowania żłobkowego" muszą poinformować Zakład o wyjeździe z Polski. Pobieranie pieniędzy pomimo utraty prawa do ich otrzymywania skutkować będzie koniecznością ich zwrotu wraz z odsetkami.

Zgodnie z przepisami wyjazd obywatela Ukrainy z Polski na okres powyżej 1 miesiąca pozbawia go prawa do legalnego pobytu w naszym kraju. W takim przypadku obywatele Ukrainy mogą zgłosić swój wyjazd z Polski przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE) ZUS wybierając i wypełniając formularz POG.

Oprac.: wit
Źródło: pitax.pl. rp.pl, infor.pl, 300gospodarka.pl, prawo.pl
Zdjęcia: Pixabay.com, Pexels.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.