Uwaga! Smartfon - dziecko w Internecie

Jak uczyć dzieci i młodzież odpowiedzialnego korzystania z technologii cyfrowych i skutecznie chronić je przed zagrożeniami w sieci? Odpowiedzi na te pytania szukało blisko 450 uczestników Międzynarodowej Konferencji „Uwaga! Smartfon", która odbyła się w Rzeszowie.

Po raz piąty spotkali się eksperci z kraju i zagranicy, których obszarem zainteresowań są nowoczesne technologie i ich wpływ na relacje międzyludzkie — szczególnie te w rodzinie. Wykłady, panele dyskusyjne i warsztaty zgromadziły nauczycieli, rodziców, psychologów i pedagogów. Wśród omawianych tematów znalazły się: zagrożenia w Internecie, cyberprzemoc, uzależnienia oraz higiena cyfrowa. Jednym z wiodących zagadnień tegorocznej edycji była pornografia dzieci i młodzieży jako jedno z największych niebezpieczeństw czyhających w sieci.

Technologie ekranowe a rozwój dziecka

Konferencję otworzył wykład prof. Mariusza Jędrzejko, który mówił o tym, jak technologie ekranowe i cyfrowe sieci społeczne zmieniają indywidualną i społeczną konstrukcję człowieka. Prelegent wyjaśniał, jak działa mózg dziecka i dlaczego zbyt wczesne używanie smartfonów niszczy prawidłowy rozwój najmłodszych. Szczególnie mocno podkreślał wagę snu w życiu dorastającego człowieka oraz odpowiedzialność rodziców za moralne wychowanie dzieci. Wskazał także na rosnące zagrożenia związane z sztuczną inteligencją i coraz powszechniejszą praktyką oddawania jej kluczowych decyzji.

O AI i relacjach międzyludzkich mówił z kolei Diego Hidalgo z Hiszpanii, który podjął temat tego, jak ocalić autentyczne więzi w czasach maszyn naśladujących bliskość i narastającej samotności. Prelegent zwracał uwagę na skalę uzależnienia od technologii i zachęcał publiczność do świadomego życia OFFline. Wywiad z Diego Hidalgo wkrótce ukaże się na kanale YouTube Polskiego Forum Rodziców.

Pornografia i seksualizacja dzieci — co rodzice powinni wiedzieć?

Jednym z najważniejszych momentów konferencji był panel „Dlaczego nikt mi wcześniej o tym nie powiedział? Czego rodzice nie wiedzą o pornografii i seksualizacji dzieci w sieci?". Perspektywę rodzica przedstawiła dr Paulina Michalska — dziennikarka Polskiego Forum Rodziców i współautorka książki „Girls' Guide". O mechanizmie uzależnienia opowiedzieli dr Roman Solecki, dyrektor Krakowskiego Instytutu Logoterapii, oraz psycholog Bogna Białecka, która podpowiedziała rodzicom, jak nauczyć dziecko reagować na niedozwolone treści napotkane w sieci. Seksuolog Kamil Wojciechowski mówił o tym, jak materiały pornograficzne wykrzywiają obraz seksualności, wpływają na poczucie własnej wartości i negatywnie oddziałują na życie seksualne dorosłych.

Panel moderowała Lena Wardejn, która pokazała, w jaki sposób treści pornograficzne ukrywają się na TikToku i innych platformach społecznościowych — miejscach, gdzie dzieci są na nie szczególnie narażone. Jej prezentacja wyraźnie wstrząsnęła publicznością.

Seksualizacja dzieci i zagrożenie wykorzystaniem seksualnym stały się tematem kolejnego panelu — „Algorytm dojrzewania — jak Internet przejął edukację seksualną dzieci?" W rozmowie uczestniczyli prof. Mariusz Jędrzejko, Tomasz Gubała z Fundacji Archezja, Katarzyna Nowicka ze Stowarzyszenia Twoja Sprawa oraz Agnieszka Taper. O pornografii dyskutowali ponadto prof. Gail Dines, dr Mandy Sanchez i prof. dr hab. Mateusz Gola podczas specjalnej sesji FireChat, którą moderował Adam Zych — pomysłodawca konferencji „Uwaga! Smartfon".

Warsztaty z praktykami — jak modelować obecność dziecka w sieci?

Warsztaty wieńczące konferencję cieszyły się dużym zainteresowaniem uczestników. Największą publiczność przyciągnął warsztat prof. Mariusza Jędrzejko poświęcony cyberzaburzeniom i ich wpływowi na kondycję psychospołeczną dzieci i młodzieży — obejmujący diagnozowanie, terapię i profilaktykę. Uczestnicy poznali najważniejsze zagrożenia czyhające w sieci, dowiedzieli się, jak uczyć dzieci rozsądnego korzystania z technologii, oraz zapoznali się z zasadami przeprowadzenia detoksu cyfrowego dla całej rodziny.

Tomasz Gubała z Fundacji Wspomagającej Wychowanie Archezja, logoprofilaktyk, zastanawiał się wspólnie z uczestnikami nad tym, jak sprawić, by życie OFFline było bardziej atrakcyjne dla młodych niż media społecznościowe. Podczas warsztatu padły praktyczne odpowiedzi na pytania:

• Dlaczego warto rozmawiać z dziećmi o ich marzeniach?
• Czy da się zapełnić pustkę, którą odczuwa współczesna młodzież?
• Jak rozmawiać o wartościach na zajęciach z dziećmi i nastolatkami?

Dawid Radomski z Fundacji Edukacji Zdrowotnej i Profilaktyki podczas warsztatu „Potęga snu" wyjaśnił, dlaczego sen odgrywa kluczową rolę w życiu młodego człowieka, i przedstawił 21 praktycznych sposobów na poprawę jego jakości. Z kolei Aleksandra Gil z FEZIP pokazała, jak przy pomocy małych, konkretnych kroków można osiągnąć realną zmianę w zachowaniu dzieci i nastolatków.

Pytania, na które powinni odpowiedzieć sobie wszyscy rodzice

Konferencja „Uwaga! Smartfon" to przestrzeń, w której nie brakuje trudnych, ale kluczowych pytań. Jak uczyć dzieci mądrego korzystania z sieci? Jak rozpoznać oszustwo i niebezpieczeństwo? Gdzie w Internecie kryje się przemoc? Czy anonimowość zwalnia nas z odpowiedzialności za to, co piszemy i mówimy? Czym różni się cyberzaburzenie od uzależnienia od Internetu? Jakie działania podjąć, gdy bezpieczeństwo dziecka jest zagrożone?

To pytania, na które odpowiedzi powinniśmy udzielić — najpierw sobie, a potem naszym dzieciom. Konferencja jest miejscem, gdzie można pogłębić wiedzę o cyfrowym świecie, w którym wychowują się nasze dzieci, oraz spotkać ekspertów dzielących się praktycznym doświadczeniem w zakresie ochrony przed takimi zagrożeniami jak cyberprzemoc czy pornografia. To także przestrzeń dla ludzi, którym zależy na życiu poza cyfrowym światem i którzy chcą uczyć młode pokolenie budowania autentycznych relacji.

Fundacja wzięła udział w konferencji „Uwaga! Smartfon" dzięki wsparciu NIW PROO 2026, Priorytet 5 – Życie publiczne.

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.