Ogólnopolski konkurs „Profilaktyk Roku” – zaproszenie do współpracy!

Ogólnopolska Nagroda „Złote Ogniwo" dla Profilaktyka Roku świętuje właśnie pięciolecie – i zaprasza do współpracy wszystkich, którym bliskie jest dobro młodych ludzi.

Nagroda, która wzmacnia rangę profilaktyki

Ogólnopolska Nagroda „Złote Ogniwo" dla Profilaktyka Roku, przyznawana od 2020 roku, stała się cennym elementem promocji działań profilaktycznych w Polsce. Instytut Profilaktyki Zintegrowanej (IPZIN), z pomocą Kapituły Nagrody, rozwinął tę inicjatywę z myślą o podnoszeniu statusu profilaktyki. Twórcy konkursu wychodzą z założenia, że należy publicznie doceniać osoby będące wzorem łączenia pasji i profesjonalizmu w zapobieganiu problemom zdrowia psychicznego oraz zachowaniom ryzykownym dzieci i młodzieży.

Pięć edycji, pięć gal i rosnąca ranga wydarzenia

Za nami pięć lat pracy Kapituły, pięć edycji konkursu i pięć wyjątkowych spotkań – prawdziwych świąt profilaktyki. Ranga tych wydarzeń z roku na rok rośnie: gale z ostatnich dwóch lat były objęte patronatem honorowym KCPU, a także patronatem medialnym czasopisma „Remedium" i portalu „Medycyna Praktyczna". Ostatnia gala odbyła się w Senacie RP, a pełna transkrypcja wydarzenia została opublikowana w oficjalnej publikacji Kancelarii Senatu, dostępnej na senackiej stronie internetowej. (kliknij grafikę)

Kim są laureaci nagrody?

Wśród osób nominowanych i nagrodzonych w dotychczasowych edycjach znaleźli się twórcy programów profilaktycznych, pedagodzy szkolni, pracownicy poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz instytucji samorządowych z różnych regionów Polski – ze Śląska, Lubelszczyzny, Małopolski, Wielkopolski, Opolszczyzny i Mazowsza. Większość z nich to niezwykli profilaktycy-pasjonaci, których sylwetki i działalność nie były dotąd szeroko znane. Zgodnie z zasadami regulaminu celem nagrody jest:

„docenienie wkładu w profilaktykę tych osób, które wcześniej nie należały do grona specjalistów o ugruntowanej, ogólnopolskiej rozpoznawalności".

Ostatnia gala w Senacie RP

Ostatnia gala z wręczeniem nagrody i przyznaniem tytułu „Profilaktyk Roku" odbyła się w czerwcu 2025 roku w ramach konferencji pt. Młodzież – profilaktyka – rodzina. Rola profilaktyków wobec wyzwań społecznych i demograficznych stojących przed młodym pokoleniem. Wydarzenie zostało zorganizowane w Senacie RP przez IPZIN we współpracy z senacką Komisją Rodziny i Polityki Społecznej i Senioralnej oraz Komisją Zdrowia.

Zaproszenie do współpracy przy ważnej inicjatywie

Zapraszamy do współpracy w tej bardzo ważnej i potrzebnej inicjatywie integrującej środowisko specjalistów, teoretyków, praktyków oraz decydentów, którym przyświeca wspólny cel – dobro młodych ludzi. Zaproszenie kierowane jest do instytucji i organizacji – samorządowych, pozarządowych oraz akademickich – gotowych włączyć się w działania na rzecz tej inicjatywy. Przez pięć lat IPZIN był samodzielnym organizatorem konkursu, jednak inicjatywa rozrosła się na tyle, że jej kontynuacja wymaga zaangażowania partnerskich instytucji.

W bieżącym roku konkurs niestety nie został przeprowadzony – inne poważne wyzwania uniemożliwiły zaangażowanie kadry instytutu. Pomoc partnerów mogłaby tę sytuację zmienić. IPZIN wie, że istnieją samorządy przyznające lokalne nagrody w dziedzinie profilaktyki, a część z nich – jak wynika z otrzymanych sygnałów – inspirowała się właśnie pomysłem i regulaminem nagrody „Złote Ogniwo". Możliwa jest tu konkretna formuła współpracy:

• laureaci lokalnych nagród profilaktycznych byliby zgłaszani jako kandydaci do nagrody ogólnopolskiej,
• partnerskie instytucje wspierałyby organizację kolejnych edycji konkursu i gali,
• inicjatywa mogłaby rozwijać się jednocześnie na poziomie regionalnym i ogólnopolskim.

Senat RP gotowy na kolejną konferencję

Ze strony Komisji Rodziny Senatu RP IPZIN otrzymał zapewnienie o gotowości do organizacji następnej konferencji profilaktycznej w murach Senatu, której integralną częścią byłaby kolejna gala nagrody. Otwartość Senatu jest efektem znakomitej opinii senatorów o ubiegłorocznej konferencji. Byłoby szkoda nie skorzystać z tak wyjątkowej okazji do promocji profesjonalnej profilaktyki – w duchu ponadpartyjnej współpracy dla dobra młodego pokolenia.

Profilaktyka wobec dwóch wielkich wyzwań współczesności

Inicjatywa ogólnopolskiego konkursu i nagrody dla Profilaktyka Roku łączy dwa ogromne wyzwania współczesności: kryzys zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży oraz kryzys demograficzny – zarówno w wymiarze niskiej dzietności, jak i migracji oraz depopulacji regionów. Regulamin nagrody sprzyja wyróżnianiu i rozwijaniu wrażliwej demograficznie profilaktyki – o charakterze prorodzinnym i więziotwórczym na poziomie wspólnoty lokalnej.

Jak pokazują wyniki badań IPZIN, znaczna część czynników sprzyjających ochronie zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży wzmacnia jednocześnie dążenie młodych do założenia rodziny i posiadania dzieci, a także ich patriotyzm lokalny – wyrażający się pragnieniem związania dorosłego życia z miejscem, w którym się urodzili i wychowali. Zagadnienia te są szczegółowo omówione w raportach instytutu: Jak wspierać młodzież w niestabilnym świecie (Grzelak, Żyro, 2023) oraz Młodzież – Profilaktyka – Rodzina. Odpowiedź profilaktyki zintegrowanej na wyzwania współczesności (Grzelak, Żyro, 2025). Obie publikacje dostępne są na stronie IPZIN.

Gdzie znaleźć regulamin, materiały i transmisję?

Zachęcamy do zapoznania się z Regulaminem Nagrody Profilaktyk Roku oraz innymi materiałami dostępnymi na stronie IPZIN lub w rozdziale poświęconym nagrodzie „Złote Ogniwo" w publikacji Młodzież – Profilaktyka – Rodzina (rozdział 3, str. 49–54). Warto również obejrzeć transmisję z wydarzenia w Senacie – dostępne są osobno: część konferencyjna oraz gala nagrody.

Wszystkich zainteresowanych współpracą zapraszamy do kontaktu: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
W imieniu Zarządu IPZIN

Na zdjęciu wykonanym tuż po konferencji, które udostępniła Kancelaria Senatu, widzimy wszystkich dotychczasowych laureatów nagrody głównej i nagród dodatkowych, a także reprezentację senatorów.

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.