Edukacja zdrowotna przed Trybunałem. Prezydent podpisuje zakaz smartfonów, a szkoły szykują się do kolejnej cyfrowej rewolucji

Edukacja zdrowotna przed Trybunałem Konstytucyjnym, podpisany zakaz smartfonów w szkołach i zbliżający się państwowy eDziennik — ostatnie tygodnie przyniosły wyjątkowo dużo zmian, które bezpośrednio dotkną uczniów, rodziców i nauczycieli.

Edukacja zdrowotna trafiła do Trybunału Konstytucyjnego

Grupa posłów Prawa i Sprawiedliwości skierowała do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o zbadanie zgodności z Konstytucją rozporządzeń wprowadzających obowiązkową edukację zdrowotną. Wniosek obejmuje zarówno nieobowiązkowy przedmiot, jak i moduł dotyczący zdrowia seksualnego. Posłowie domagają się również zabezpieczenia, które wstrzymałoby stosowanie nowych przepisów do czasu wydania wyroku.

Zdaniem wnioskodawców rozporządzenie narusza konstytucyjne prawa rodziców i wykracza poza ustawowe kompetencje ministra edukacji. Komentatorzy przewidują jednak, że ewentualne orzeczenie Trybunału może stać się przedmiotem kolejnego sporu politycznego.

Prezydent podpisał ustawę o zakazie smartfonów w szkołach

Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę wprowadzającą zakaz korzystania ze smartfonów w szkołach podstawowych oraz zakaz wnoszenia ich do przedszkoli. Nowe przepisy zaczną obowiązywać od 1 września. Telefony będzie można przynieść do szkoły, ale ich używanie będzie możliwe jedynie w wyjątkowych sytuacjach — podczas zajęć dydaktycznych, ze względów zdrowotnych lub w nagłych przypadkach.

Ustawa nakłada również na szkoły obowiązek prowadzenia działań związanych z higieną cyfrową i przeciwdziałaniem uzależnieniom od urządzeń elektronicznych. W szkołach ponadpodstawowych decyzje dotyczące ewentualnych ograniczeń nadal pozostaną w gestii dyrektorów.

Państwowy eDziennik coraz bliżej. Nauczyciele pytają: kto zapłaci za reformę?

Parlament przyjął ustawę umożliwiającą uruchomienie pilotażu państwowego eDziennika. Ministerstwo Edukacji przekonuje, że nowy system będzie bezpłatny, bezpieczny i ułatwi funkcjonowanie szkół dzięki integracji z Systemem Informacji Oświatowej. Część środowiska nauczycielskiego zwraca jednak uwagę, że w okresie pilotażu konieczne będzie równoczesne prowadzenie dwóch dzienników elektronicznych, co oznacza dodatkową pracę bez dodatkowego wynagrodzenia.

Pojawiają się także poważne pytania o konieczność korzystania z prywatnych telefonów do logowania oraz o bezpieczeństwo centralnie gromadzonych danych uczniów. Projektem zajmie się teraz Prezydent.

Patriotyzm w szkole bez nowego przedmiotu? Sejm wraca do projektu PSL

Po blisko dwóch latach przerwy do sejmowych prac wrócił projekt ustawy o wychowaniu patriotycznym przygotowany przez Polskie Stronnictwo Ludowe. Zakłada on między innymi:

• obowiązkowe wycieczki do miejsc związanych z historią Polski,

• rozwój klubów inżynierskich,

• nowe programy edukacyjne finansowane z budżetu państwa.

Projekt nie przewiduje tworzenia nowego przedmiotu, ale budzi pytania o koszty i kolejne obowiązki nakładane na szkoły. Część ekspertów uważa, że podobne cele można skutecznie realizować w ramach już istniejących programów, bez potrzeby dodatkowych ustawowych zobowiązań.

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.