Jak znaleźć sens życia?

Coraz więcej osób doświadcza dzisiaj pustki egzystencjonalnej. Dzieci i młodzież mówią o permanentnym poczuciu braku sensu życia, co prowadzi do braku równowagi psychicznej, a w konsekwencji do zaburzeń. Dorośli, w pogoni za dobrobytem i statusem zawodowym, społecznym, ekonomicznym…, nawet nie dostrzegają, że stopniowo oddalają się od swoich prawdziwych pragnień, coraz bardziej się rozczarowują, a na mecie widzą, że dotarli do tak zwanej „pustki".

O podobnym doświadczeniu wspomina w książce „Między nadzieją i zwątpieniem: sens życia w świadomości młodzieży szkolnej" J. Mariański: - W warunkach szerzącego się sceptycyzmu i nihilizmu, pustki wewnętrznej i bezradności, coraz trudniej współczesnemu człowiekowi odkrywać sens własnej egzystencji i cel ludzkiej historii. (1) Patrząc na historię ludzkości – jest to wielka porażka. Jednak wiąże się z tym jeszcze potężniejsza nadzieja, że na tej mecie człowiek dostrzeże, iż jest istotą duchową, iż niesie w sobie potężniejszą moc, niż tylko ludzkie siły.

Gdzie szukać i jak odnaleźć sens życia?

Aktualnym i pomocnym sposobem rozwiązywania problemów, związanych z poczuciem braku sensu życia, jest logoterapia, wielkie dziedzictwo Viktora E. Frankla. Zadając pytanie o sens życia warto zaczerpnąć nie tylko od naukowców i autorytetów, ale także – a może przede wszystkim – od osób, które odnalazły sens życia w warunkach, gdzie wydawałoby się, że nie ma żadnej szansy. Trzeba uczyć się odnajdywania sensu życia od tych, którzy umieli go odnaleźć tam, gdzie inni widzieli jedynie śmierć i porażkę.

Poczucie braku sensu jest dzisiaj powszechne, powoduje go pośpiech, nadmiar bodźców, nieustanna gonitwa, by czemuś lub komuś dorównać. To poczucie przychodzi do nas z poziomu psychicznego, a odkrywanie sensu dokonuje się w wymiarze noetycznym, wymiarze duchowym. Viktor E. Frankl mówił, że odkrywanie sensu to największa i najwyższa motywacja człowieka, ponieważ w swoim najgłębszym jestestwie jest on osobą poszukującą sensu. Gdy wszystko wewnątrz zaczyna zawodzić, człowiek szuka sensu poza sobą. Stąd wniosek, że jest siła ponad nami (transcendencja). Podobnie jak ból fizyczny mówi nam o tym, że coś się dzieje niedobrego w organizmie, tak poczucie braku sensu mówi nam, że coś się dzieje z naszym wnętrzem.

Czym jest sens życia?

Podczas jednej z konferencji Frankla pewien człowiek zapytał go, czym właściwie jest sens życia. Na to otrzymał odpowiedź w formie pytania: - To ja pana zapytam, jaki jest najlepszy ruch w szachach? Najlepszy ruch w szachach jest najlepszym, gdy jesteśmy skoncentrowani tylko na tym ruchu. Podobnie jest z sensem. Każda osoba jest z minuty na minutę zapraszana do odkrywania sensu, a nie nadawania sensu temu co ją spotyka.

Każdy ma do spełnienia jakieś zadanie. Nie chodzi tylko o drobne codzienne obowiązki, ale o obiektywne dobro, do realizacji którego każdy z nas jest wezwany. Każdy może odnaleźć odpowiedź na pytanie, co tak naprawdę jest tym, co mnie pociąga ku dobru, ku życiu, ku konkretnemu powołaniu, wykonywaniu pracy, tworzeniu dzieła sztuki, rozwijaniu pasji.

Człowiek może i powinien realizować sens życia poprzez konkretne trzy grupy wartości: wartości twórcze – tworzenie, dzieło twórcze, pracę; wartości przeżyciowe – kochanie drugiego człowieka, pomoc; wartości postawy, które są najtrudniejsze, a w których mówimy o postawie wobec niezawinionego cierpienia, kłopotu, dramatu, trudności, bólu, śmierci. Sposób przeżywania tak trudnych doświadczeń jak śmierć, krzywda, niesprawiedliwość, świadczy o wielkości człowieka. Viktor Frankl mówił o głębszym człowieczeństwie, a ze swojego doświadczenia wysnuł wniosek, że nie to, że cierpimy, ale to, w jaki sposób cierpimy, czyni nas bardziej człowiekiem.

LINK DO NAGRANIA TUTAJ

----------

(1) J. Mariański, „Między nadzieją i zwątpieniem: sens życia w świadomości młodzieży szkolnej", Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 1998, s.22.

Literatura:
Viktor E. Frankl, „Człowiek w poszukiwaniu sensu", Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2009

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.